Μετά την παρουσίαση στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Φραγκφούρτης 2023, η δίγλωσση έκδοση [UN]FINISHED των Μαρία Λάλου & Skafte Aymo-Boot παρουσιάστηκε στο ελληνικό κοινό στις 9 Νοεμβρίου 2023 στο βιβλιοπωλείο HYPER HYPO, με εισαγωγή των δημιουργών, καθώς και κριτική ανάλυση από την Ελπίδα Καραμπά, θεωρητικό τέχνης και επιμελήτρια, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, και τον Πλάτωνα Ησαΐα, αρχιτέκτονα, διευθυντή του μεταπτυχιακού προγράμματος αρχιτεκτονικής και αστικού σχεδιασμού Projective Cities στo AA, Λονδίνο.

Αποτυπώνοντας το έργο τους σε μορφή βιβλίου, η Μαρία Λάλου και ο Skafte Aymo-Boot παρουσιάζουν το φαινόμενο μιας ιδιαίτερης ημιτελούς αρχιτεκτονικής. Οι τσιμεντένιοι σκελετοί των πολυκατοικιών είναι εμβληματικοί της ανάπτυξης της σύγχρονης Ελλάδας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Το βιβλίο καταπιάνεται με την πολιτική του αστικού χώρου, καθώς προσεγγίζει τα ανολοκλήρωτα κτήρια ως αντικείμενα μελέτης και αναζητά τη μοναδική ιστορία του καθενός απ’ αυτά. Μέσα από τα λόγια των σημερινών ιδιοκτητών και με τη βοήθεια φωτογραφιών, αρχειακών εγγράφων και κειμηλίων που ανακαλύφθηκαν στην πορεία, διαμορφώνεται ένα διαφορετικό χρονικό της ανάπτυξης της σύγχρονης Αθήνας. Μία ανθρωπολογική σκιαγράφηση και πολιτικά αναπόσπαστα αποτύπωση των τσιμεντένιων σκελετών, ξεδιπλώνεται στις 288 σελίδες του βιβλίου σε γραφιστική σχεδιασμό του Sam de Groot, και τις εκδόσεις Jap Sam Books.
Το αρχιτεκτονικό αρχέτυπο του ανολοκλήρωτου τσιμεντένιου κτηρίου συναντάται στο αθηναϊκό τοπίο συνεχώς. Αυτές οι κατασκευές, εγκαταλελειμμένες σε μια φαινομενικά αέναη παύση εν μέσω μιας κτηριακής διαδικασίας που έχει διακοπεί, αποτελούν ενδείξεις των αόρατων οικονομικών και πολιτικών δομών που καθορίζουν εντέλει τη φυσιογνωμία της πόλης. Έχοντας τον χαρακτήρα ενός ερειπίου για κάποιον ξεχασμένο σκοπό, το ημιτελές κτήριο παραπέμπει ταυτόχρονα στο παρόν και στο μέλλον, λες και, παγωμένο στον χρόνο, διατήρησε έκτοτε τον όγκο που απέκτησε στο στάδιο του σκυροδέματος.
Τα δοκίμια της Brooke Holmes, του Πλάτωνα Ησαΐα και της Ελπίδας Καραμπά προσεγγίζουν εύστοχα το φαινόμενο από διαφορετικές σκοπιές. Ο Άτλας, ο οποίος ποικίλλει σε κλίμακα από το απτό πορτρέτο μιας συγκεκριμένης τσιμεντένιας δομής μέχρι ένα συνολικό ευρετήριο κτηρίων, εισάγει μια μέθοδο για να εντοπίζουμε ξεχασμένες μνήμες και κρυμμένες δομές, υποδεικνύοντας μια εναλλακτική ανάγνωση της πόλης.

[UN]FINISHED – Άτλας των Ημιτελών Κτηρίων της Αθήνας – Μία Ιστορία Κρυμμένων Αντιμνημείων

Εκδόσεις Jap Sam Books
Έρευνα, Ιδέα, Φωτογραφία, Κείμενα και Επιμέλεια: Skafte Aymo-Boot και Μαρία Λάλου
Σχεδιασμός: Sam de Groot
Δοκίμια: Brooke Holmes, Πλάτων Ησαΐας και Ελπίδα Καραμπά
Αποτύπωση Κτηρίου: Νικόλαος Λιανός και Ευφημία Λιανού σε στενή συνεργασία με τους Skafte Aymo-Boot και Μαρία Λάλου
Μετάφραση κειμένων: Δανάη Καπράνου, Τάνια Θεοδώρου, Παναγιώτα Σταθοπούλου, Θεόφιλος Τραμπούλης, Δημήτρης Φιλιππουπολίτης
Τυπογραφική Επιμέλεια: Δανάη Καπράνου, Δημήτρης Λυμπερόπουλος, Aaron Bogart, Eleonoor Jap Sam
Απομαγνητοφωνήσεις: Κατερίνα Καραγιάννη, Γεωργία Στάμου
Εκτύπωση και Βιβλιοδεσία: Γ. Κωστόπουλος Γραφικές Τέχνες.
Η έκδοση έγινε δυνατή χάρη στην οικονομική υποστήριξη του Ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου και του Danish Arts Foundation.
Προγραμματισμένες παρουσιάσεις: Αθήνα στο Hyper Hypo & Άμστερνταμ στο Spui 25: Νοέμβριος 2023 / Κοπεγχάγη & Ρόττερνταμ: Φεβρουάριος 2024

Η Μαρία Λάλου είναι Ελληνίδα εννοιολογική εικαστικός-γλύπτρια και πειραματική σκηνοθέτιδα. Τα έργα της βασίζονται στη διαρκώς εξελισσόμενη έρευνα στον ρόλο των θεσμών και των εργαλείων τους, αντιστοίχως και στον θεσμό της Τέχνης σε διάλογο με τον ρόλο της εικαστικού και τον «πολιτικό ρόλο» του θεατή. Από τη μικρή κλίμακα του αντικειμένου-χώρου, μεταβαίνει στην κλίμακα των γλυπτικών εγκαταστάσεων, των πολλαπλών χώρων και των επεμβάσεων στον αστικό χώρο, μέσω της παραγωγής φιλμ, performance, σκηνοθετημένων αλγορίθμων, διαγραμματικών σχεδίων και κειμένων.Η Λάλου παρουσιάζει το έργο της διεθνώς μέσω εκθέσεων, προβολών, εκδόσεων και διαλέξεων και έχει εκδώσει δύο μονογραφίες: the camera (2019, Dolce Publications, Athens) και [θέατρο] (2015 Onomatopee, Eindhoven). Είναι μέλος του ερευνητικού κέντρου CREAM και υποψήφια Διδακτορικού Τίτλου Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Westminster στο Λονδίνο.
http://reaction-lalou.com

Ο Skafte Aymo-Boot είναι Δανός αρχιτέκτονας. Το 2009 ίδρυσε το NEZU AYMO architects, και από το 2019 είναι συνέταιρος στην OP – Open Platform. Μέσω της έρευνας και της αντισυμβατικής σκέψης, αναπτύσσει νέες ιδέες με τη μορφή κτηρίων, αστικών σχεδίων, εσωτερικών χώρων και χωρικών εννοιών. Έχει πραγματοποιήσει αρχιτεκτονικά έργα ποικίλου εύρους εφαρμογών στην Ολλανδία, τη Δανία και την Ελλάδα και το έργο του έχει κερδίσει πολλά πρώτα βραβεία και χορηγίες. Σημαντικό μέρος της πρακτικής του είναι η συνεργασία με καλλιτέχνες που ασχολούνται με την αλληλεπίδραση μεταξύ αρχιτεκτονικής και εικαστικής τέχνης, με πλήθος μόνιμων έργων και προσωρινών εγκαταστάσεων στην Ευρώπη και την Ασία. Έχει παρουσιάσει το έργο του σε διαλέξεις, μεταξύ άλλων, στη Βασιλική Ακαδημία της Κοπεγχάγης, στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Μποκοτά, στο TU του Ντελφτ και στη Διεθνή Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής του Ρότερνταμ.
www.skafteaymo.com

Από το 2012, οι Λάλου και Aymo-Boot συνεργάζονται στο έργο [UN]FINISHED, μια συνεχή αρχειακή έρευνα για τα ημιτελή τσιμεντένια κτίρια της Αθήνας με διεθνείς παρουσιάσεις στο ενεργητικό της. Το 2020 ίδρυσαν το cross section archive στην Αθήνα, έναν χώρο σύμπραξης Τέχνης και Αρχιτεκτονικής, τον οποίο συνδιευθύνουν και συνεπιμελούνται (https://cross-section-archive.org).